GIỚI THIỆU VỀ CÂY HOẮC HƯƠNG

1.   Đặc điểm thực vật học và điều kiện sinh thái của cây hoắc hương

Cây hoắc hương có tên khoa học Pogostemon cablin Benth, thuộc họ Hoa môi Lamiaceae. Hoắc hương là một cây cỏ sống lâu năm, thân phân nhánh cao từ 30 cm đến 60 cm, trên thân có lông và lá có mùi thơm. Lá mọc đối, hình trứng, hình elip, hai mặt lá màu trắng xám có lông mượt như nhung, chóp lá hơi nhọn hoặc tròn, gốc lá vát nhọn hoặc tròn, mép lá có răng cưa ngắn. Mùi thơm đặc biệt, vị hơi đắng.  Hoa màu hồng tím nhạt, mọc thành bông ở nách lá hay ở ngọn cành. Quả bế, có hạt cứng. Mùa hoa quả tháng 5 - 6; nhưng ít gặp cây có hoa.

          Cây Hoắc hương thích hợp với khí hậu nhiệt đới. Nó phát triển trong điều kiện nhiệt độ cao nhưng không chịu được chiếu sáng trực tiếp. Nhiệt độ thích hợp cho cây sinh trưởng tốt là 22-280C, nhiệt độ quá cao (360C) hay quá thấp (180C) cây đều không thích hợp. Cây Hoắc hương ưa ẩm nhưng không chịu úng, lượng mưa bình quân 2000mm/năm là thích hợp. Hoắc hương ưa đất tốt, giàu dinh dưỡng (đất phù sa, đất cát pha sét, nhiều mùn) độ pH thích hợp là 6-7. Thời gian sinh trưởng và năng suất lá của cây Hoắc hương có liên quan chặt chẽ đến các yếu tố ngoại cảnh (nhiệt độ, độ ẩm, lượng mưa, ánh nắng...) và chế độ dinh dưỡng.

2.   Công dụng của cây hoắc hương

Cây hoắc hương có nhiều công dụng, trong y học nhân dân, hoắc hương là một bài thuốc chữa dạ dày, giúp sự tiêu hóa, kích thích ăn uống, trị dau bụng, hôi miệng, ngoài ra còn dùng chữa cảm mạo, nhức đầu, cảm cúm. Trong kỹ nghệ nước hoa hoắc hương là hương liệu quý vì tinh dầu hoắc hương là một tinh dầu thơm và định hương cao cấp.

Cây hoắc hương Pogostemon cablin (Blanco) Benth mọc hoang dại và được trồng nhiều ở Indonesia, Malaysia, Trung Quốc, Brazil, và Ấn Độ. Tinh dầu hoắc hương được sử dụng trong nước hoa, mỹ phẩm và chế biến thực phẩm công nghiệp. Các thành phần hóa học của tinh dầu đã được tìm thấy khoảng 20 hoạt chất khác nhau, trong đó Patchouiii alcoho là thành phần chủ yếu có trong tinh dầu có tác dụng kháng đối với vi khuẩn Staphylococcus aureus ở liều lượng 390 µg/mL và Bacillus subtilis ở liều lượng 100 µg/mL.

Trong lĩnh vực bảo vệ sâu hại cây trồng bằng phương pháp thân thiện với môi trường và an toàn cho con người. Nông dân sử dụng các loại tinh dầu tự nhiên để trừ sâu hại. Trong đó tinh dầu cây hoắc hương được sử dụng thủ nghiệm trên bọ phấn trắng (Bemisia tabaci) và thu được kết quả như sau: xử lý tinh dầu hoắc hương với nồng độ 0,5% sẽ làm giảm 65% tỉ lệ trứng nở, hiệu quả phòng trừ ấu trùng tuổi 1 của bọ phấn là 81%, nhưng không có hiệu quả đối  với thành trùng bọ phấn trắng.

Tài liệu tham khảo

  1. Trần Huy Thái, Nghiên cứu đặc điểm sinh học và tích lũy tinh dầu của cây hoắc hương (Pogostemon cablin (blanco) Benth.) ở Việt Nam. 1996.
  2. Uông Thị Ngọc Hà và Lê Ngọc Thạch, 2012, Khảo sát tinh dầu cây hoắc hương thu hái tại thị trấn Cai Lậy, Tiềng Giang, Tạp chí dược học số 438.
  3. Đỗ Tất Lợi, 2004, Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam, Nhà xuất bản Y học Phùng Cẩm Thạch (2014), quy trình kỹ thuật nuôi trồng cây hoắc hương
  4. Buranthep, S., Lockwood, G. B., Songsak, T. and Ruangrungsi, N. 2006. Chemical constituents from leaves and cell cultures of Pogostemon cablin and use of precursor feeding to improve patchouli alcohol level. Science Asia 32: 293-296
  5. Ngampong Kongkathip, Pornpat Sam - ang, BoonsongKongkathip, Yupa Pankaew, Maliwan Tanasombat Pareeya Udomkusonsri, 2009, Development of Patchouli Extraction with Quality Control and Isolation of Active Compounds with Antibacterial Activity, Kasetsart J. (Nat. Sci.) 43 : 519 – 525

Bài Viết Cùng Chủ Đề

Nấm mối đen - Những điều chưa biết?

Nấm mối đen còn chứa oudenone một chất hóa học có tác dụng điều trị và ức chế các khối u ác tính phát sinh trong mô tế bào...

Xem Thêm

Chế phẩm Sinh học (EM) giải pháp nông nghiệp hữu cơ

Các sản phẩm EM thúc đẩy đa dạng sinh học cũng đã được áp dụng trong các lĩnh vực chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản và lọc nước. Trong chăn nuôi, EM sẽ cải thiện m...

Xem Thêm

Chống lại sự tổn thương gan của loài Lan Kim Tuyến

Tác dụng chống lại sự tổn thương gan gây ra bởi tác nhân ccl4 trên chuột của polysaccharid từ loài lan kim tuyến (anoectochilus roxburghii )...

Xem Thêm

Ý Nghĩa của ngày Khoa học – Công nghệ Việt Nam (18/5/2014 – 18/5/2020)

Ngày 18-5-1963, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thay mặt Trung ương Đảng và Chính phủ đến dự và chúc mừng Đại hội Đại biểu Hội Phổ biến Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam t...

Xem Thêm

Kiên Giang: Bùng phát dịch bệnh trên tôm nuôi

Hạn hán và xâm nhập mặn đang ở giai đoạn đỉnh điểm, rất gay gắt, làm bùng phát dịch bệnh trên tôm nuôi....

Xem Thêm

ẢNH HƯỞNG CỦA GIÁ THỂ VÀ DINH DƯỠNG ĐẾN SINH TRƯỞNG CỦA LAN THẠCH HỘC TÍA (Dendrobium officinale Kimura et Migo) GIAI ĐOẠN TỪ 0 ĐẾN 3 THÁNG TUỔI

Lan Thạch hộc tía (Dendrobium officinale Kimura et Migo) là một trong những cây dược liệu quý. Theo y học cổ truyền Trung Quốc cây Thạch hộc tía (D. officinale)...

Xem Thêm