CÁC GIỐNG CÂY CHỊU MẶN

Theo để đối phó với tình trạng thiếu nước ngọt và xâm nhập mặn ngày càng tăng của đất nông nghiệp do tác động của biến đổi khí hậu, người ta quan tâm đến “nông nghiệp nước muối” - trồng loại cây trồng có khả năng chịu mặn, và chúng có thể phát triển trong nước nhiễm mặn, nước lợ, đặc biệt khi mà nước ngọt khan hiếm và xâm nhập mặn diễn ra trên diện rộng. Với nguồn tài nguyên nước ngọt hạn chế, nông nghiệp không chỉ phải cạnh tranh với nhà công nghiệp sử dụng nước ngọt mà còn đang bị đe dọa bởi sự lây lan của hiện tượng nhiễm mặn đất (Anderson, 2014).

Việt Nam là một trong 5 nước trên thế giới dễ bị tổn thương nhất trước biến đổi khí hậu nên việc tìm ra cách để chủ động ứng phó và thích ứng phù hợp đang ngày càng cấp bách. Việc thanh lọc gốc ghép chịu mặn đối với cây trồng đang là mối quan tâm của nhiều quốc gia có đất bị nhiễm mặn. Kết quả điều tra cho thấy, ở Việt Nam, nhóm cây chịu mặn yếu (từ 1,4 - 2‰) như: Ca cao, lúa, bắp, đậu, cà chua, ớt, bầu, bí; Nhóm cây chịu mặn trung bình (từ 2 - 3‰) như: Cam, quýt, bưởi, chanh, chuối, mía; Nhóm cây chống chịu được mặn khá (từ 3 - 4‰): Xoài, sapô, dừa… (

Hiện nay, người ta đang tập trung vào việc sử dụng cây chịu mặn như một nguồn gen để cải thiện di truyền về tính chống chịu stress phi sinh học của cây trồng như chịu ngập úng, chịu hạn, chịu mặn, chịu sâu bệnh (Rajalakshmi và Parida, 2007). Tạo cho các cây trồng có khả năng chịu mặn để đối phó với các vùng ngập mặn, nhiễm mặn do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu lúc này lại trở nên cấp thiết.

 

 

  1. Các loại đất mặn và ảnh hưởng của chúng đến cây trồng

Bảng 1. Các loại đất mặn (phân theo nồng độ) và ảnh hưởng đối với cây trồng

Phân loại

đất mặn

Độ dẫn điện của đất (dS/m)

Nồng độ muối hòa tan (‰)

Ảnh hưởng đến cây trồng

Không mặn

0 - 2

0 - 1,28

 Mặn ảnh hưởng không đáng kể

Mặn ít

2 - 4

1,28 - 2,56

 Năng suất của nhiều loại cây có thể bị giới hạn

Mặn trung bình

4 - 8

2,56 - 5,12

 Năng suất của nhiều loại cây trồng bị giới hạn

Mặn

8 - 16

5,12 - 10,24

 Chỉ một số cây trồng chịu đựng được

Rất mặn

> 16

> 10,24

 Chỉ rất ít cây trồng chịu đựng được.

(Nguyễn Văn Đức Tiến và Võ Nhất Sinh, 2016)

Tùy từng loại cây trồng khác nhau mà có khả năng chống chịu mặn khác nhau, thường được thể hiện qua chỉ tiêu ngưỡng chịu mặn, là giá trị mà tại đó, cây trồng bắt đầu bị thiệt hại năng suất. Khả năng chịu mặn của một số loại cây được thể hiện qua bảng sau:

 Bảng 2. Khả năng chịu mặn một số loại cây trồng

Stt

 Cây trồng

Tên khoa học

Ngưỡng chịu mặn

EC (dS/m)

Nồng độ muối tan (‰)

 1

 Bắp

 Zea mays L.

1,7

1,09

 2

 Đậu phộng

 Arachis hypogaea L.

3,2

2,05

 3

 Lúa

 Oryza sativa L.

3,0

1,92

4

 Đậu nành

 Glycine max (L.)

5,0

3,20

 5

 Củ cải đường

 Vulgaris Beta L.

7,0

4,48

 6

 Mía

 Saccharum officinarum L.

1,7

1,09

 7

 Cải bắp

 B. oleracea L. 

1,8

1,15

 8

 Cà rốt

 Daucus carota L.

1,0

0,64

 9

 Đậu đũa

 Vigna unguiculata L.

4,9

3,14

 10

 Dưa leo

 Cucumis sativus L.

2,5

1,60

 11

 Cà tím

 Solanum melongena L. 

1,1

0,70

 12

 Tỏi

 Allium sativum L.

3,9

2,50

 13

 Bí xanh

 C. pepo L. 

4,9

3,14

 14

 Khoai lang

 Ipomoea batatas (L.) Lam.

1,5

0,96

 15

 Cà chua

 Lycopersicum Lycopersicon (L.) Karst. ex Farw. [syn.Lycopersicon esculentum Mill.]

2,5

1,60

 16

 Nho

 Vitis Vinifera L.

1,5

0,96

 17

 Bưởi

 Citrus x paradisi Macfady.

1,2

0,79

 18

 Ổi

 Psidium guajava L.

4,7

3,01

 19

 Cam

 Citrus sinensis (L.) Osbeck

1,3

0,83

 

(Nguyễn Văn Đức Tiến và Võ Nhất Sinh, 2016)

 

Tài liệu tham khảo:

[1] Anderson, M., 2014, We are running out of land for traditional agriculture. Time to figure out what saltwaterplants can do for us.

[2] Nguyễn Dương Tuệ, 2016, Gen chịu mặn và nông nghiệp nước muối, Tạp chí khoa học công nghệ Nghệ An, Số 1.

[3] Nguyễn Văn Đức Tiến & Võ Nhất Sinh, 2016, Đất nhiễm mặn và Phương pháp sử dụng, Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn Thành phố Hồ Chí Minh.

 [4] Rajalakshmi, S. and Parida, A., 2007, Halophytes as a source abiotic stress resistance genes.

Bài Viết Cùng Chủ Đề

Nấm mối đen - Những điều chưa biết?

Nấm mối đen còn chứa oudenone một chất hóa học có tác dụng điều trị và ức chế các khối u ác tính phát sinh trong mô tế bào...

Xem Thêm

Chế phẩm Sinh học (EM) giải pháp nông nghiệp hữu cơ

Các sản phẩm EM thúc đẩy đa dạng sinh học cũng đã được áp dụng trong các lĩnh vực chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản và lọc nước. Trong chăn nuôi, EM sẽ cải thiện m...

Xem Thêm

Chống lại sự tổn thương gan của loài Lan Kim Tuyến

Tác dụng chống lại sự tổn thương gan gây ra bởi tác nhân ccl4 trên chuột của polysaccharid từ loài lan kim tuyến (anoectochilus roxburghii )...

Xem Thêm

Ý Nghĩa của ngày Khoa học – Công nghệ Việt Nam (18/5/2014 – 18/5/2020)

Ngày 18-5-1963, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thay mặt Trung ương Đảng và Chính phủ đến dự và chúc mừng Đại hội Đại biểu Hội Phổ biến Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam t...

Xem Thêm

Kiên Giang: Bùng phát dịch bệnh trên tôm nuôi

Hạn hán và xâm nhập mặn đang ở giai đoạn đỉnh điểm, rất gay gắt, làm bùng phát dịch bệnh trên tôm nuôi....

Xem Thêm

ẢNH HƯỞNG CỦA GIÁ THỂ VÀ DINH DƯỠNG ĐẾN SINH TRƯỞNG CỦA LAN THẠCH HỘC TÍA (Dendrobium officinale Kimura et Migo) GIAI ĐOẠN TỪ 0 ĐẾN 3 THÁNG TUỔI

Lan Thạch hộc tía (Dendrobium officinale Kimura et Migo) là một trong những cây dược liệu quý. Theo y học cổ truyền Trung Quốc cây Thạch hộc tía (D. officinale)...

Xem Thêm