TRỒNG NẤM BÀO NGƯ TẠI NHÀ

Nấm bào ngư (Pleurotus spp.) là một trong những loại nấm ăn phổ biến nhất trên thế giới. Nấm bào ngư ra quả thể quanh năm khi gặp điều kiện thuận lợi. Mũ nấm bào ngư trưởng thành (basidiocarps) tương đối lớn và có hình dạng giống như vỏ sò, có cuống phân nhánh, mũ lồi ở giai đoạn mầm (giai đoạn nấm còn non khi mũ nấm có kích thước bằng đầu đinh ghim) nhưng nở ra và dẹt hơn khi trưởng thành. Màu sắc của quả thể có thể là trắng, vàng, nâu, xám, xanh, hoặc thậm chí hồng (Hình 1).

Hình 1: Nấm bào ngư hồng và bào ngư vàng

Ngoài giá trị thực phẩm, nấm bào ngư còn rất bổ dưỡng. Đây là một loại thực phẩm ít calo, chứa nhiều chất dinh dưỡng như protein, vitamin B, khoáng chất và là nguồn cung cấp chất xơ dồi dào. Một số loại nấm bào ngư cũng chứa các phân tử statin, chẳng hạn như lovastatin, có tác dụng làm giảm cholesterol.

Nấm bào ngư tương đối dễ trồng trên nhiều loại cơ chất hiệu quả, chẳng hạn như rơm lúa mì và thậm chí cả giấy. Việc nuôi trồng bào ngư có thể được thực hiện tại nhà, trong các nhà nấm quy mô nhỏ hoặc tại các trang trại trồng nấm quy mô thương mại lớn. Có 3 cách cơ bản để trồng nấm bào ngư tại nhà:

1. Mua các bịch phôi đã được cấy giống sẵn. Trong trường hợp này, người ta chỉ cần đặt các bịch phôi này trong một môi trường thích hợp để kích thích ra quả thể.

2. Mua meo giống và cấy vào cơ chất nuôi trồng thích hợp trong các túi hoặc các thùng chứa khác.

3.Tự sản xuất meo giống và sau đó cấy vào cơ chất thích hợp.

Thông thường, cách số 2 có thể mang lại hiệu quả cao khi tự trồng nấm tại nhà. Ba thành phần chính cần có để bắt đầu trồng nấm bào ngư:

•  Phôi khỏe, chạy đều tơ.

•  Cơ chất lignocellulose thanh trùng.

•  Vật chứa, chẳng hạn như túi nhựa (Hình 1)

Cách trồng

(A) Làm meo giống

Đối với nuôi trồng tại nhà, cách trồng nấm bào ngư nhanh nhất và đơn giản nhất là mua meo giống sẵn. Có rất nhiều nhà sản xuất thương mại meo giống nấm bào ngư.

(B) Cơ chất Lignocellulose

Có thể sử dụng nhiều loại cơ chất khác nhau một cách hiệu quả, bao gồm thân cây lúa, lõi ngô, bã cà phê, bã bông, vỏ đậu phộng, một số loại lá cây (như chuối) và giấy. Cơ chất lignocellulose cung cấp nguồn dinh dưỡng carbon hữu cơ và năng lượng để nấm bào ngư phát triển, hỗ trợ tích tụ sinh khối sinh dưỡng, sau đó cho phép ra quả thể nấm. Ở đây sẽ sử dụng rơm làm cơ chất nuôi trồng cho nấm sò.

(C) Công thức sử dụng rơm để nuôi trồng nấm bào ngư

Bước 1. Lấy và cắt rơm thành từng khúc dài 10-12 cm rồi ngâm rơm qua đêm trong nước (Hình 2A và 2B).

Bước 2. Xả hết nước, sau đó thanh trùng rơm bằng cách giữ nó ở nhiệt độ 75 ° C trong nồi cách thủy trong 1-2 giờ (Hình 2C và 2D). Có thể sử dụng các phương pháp khác để thanh trùng rơm bao gồm sử dụng hơi nước hoặc ngâm trong nước vôi.

Hình 2: Quy trình thanh trùng rơm

Bước 3. Xả hết nước thừa sau khi đã đun sôi. Từ bước 3 đến bước 8, bố trí không gian làm việc trong môi trường sạch sẽ để tránh nhiễm. Cấy rơm ngay khi rơm đã ráo nước và nguội để giảm nguy cơ bị các loại nấm nhiễm xâm nhập.

Bước 4. Cấy giống vào rơm đã thanh trùng bằng cách thêm và trộn meo nấm với giá thể với tỷ lệ 5–10% thể tích / thể tích hoặc trọng lượng / trọng lượng. Kích thước túi phù hợp là 25–30 cm x 50–60 cm.

Bước 5. Nhét chặt từng túi với cơ chất đã cấy, không để lại khoảng trống lớn bên trong. Đóng túi và cố định các đỉnh bằng dây hoặc ghim. Sau đó cẩn thận rạch các vết nhỏ (cắt chéo 1/2 cm) bằng cách sử dụng dụng cụ cắt sạch, có đầu nhọn, chẳng hạn như lưỡi dao cạo. Tạo khoảng 10-15 vết cắt cách nhau khoảng 10–15cm theo hai đường rãnh cách đỉnh vài cm và cách đáy túi vài cm.

Bước 6. Ủ các túi đã cấy giống trong một nơi tối sạch sẽ có độ ẩm tương đối cao. Đặt các túi cao hơn mặt sàn bằng cách đặt chúng lên kệ bê tông hoặc khối gỗ hoặc có thể treo chúng trong phòng tối nhỏ ở 24–25 ° C và độ ẩm tương đối khoảng 80–90%. Có thể tạo một không gian ủ thay thế bằng cách sử dụng hộp các tông hoặc tương tự bằng một thùng nhựa lớn trên các túi và giữ ẩm tốt bằng vải ướt, khăn hoặc cốc nước đặt bên dưới (Hình 3). Trong điều kiện ủ thích hợp, sợi nấm màu trắng của nấm bào ngư sẽ mọc ra từ các hạt meo nấm và bám vào giá thể rơm (Hình 4)

Hình 3: Ủ bịch phôi trong nơi tối

Hình 4: Hệ sợi nấm phát triển trong giá thể

Bước 7. Quan sát sự phát triển của hệ sợi nấm bám vào chất nền rơm trong hai đến ba tuần tiếp theo cho đến khi toàn bộ túi trở nên trắng. Sau đó, các túi đã sẵn sàng để tạo quả thể bằng cách kích thích bằng ánh sáng và nhiệt độ thấp (Hình 5 và 6).

Hình 5: Hệ sợi ủ tối sau khoảng 18 ngày

Hình 6: Nụ nấm phát triển sau khoảng 3 tuần sau khi ủ

Bước 8. Giai đoạn bắt đầu tạo quả thể của nhiều loại nấm bào ngư cần nhiệt độ thấp hơn 20 ° C và ánh sáng. Phòng nuôi nên có môi trường xung quanh khoảng 20 ° C,  độ ẩm 90% được kiểm soát bằng máy tạo ẩm hoặc máy phun sương và có nguồn chiếu sáng. Ngoài ra, cần có sự trao đổi không khí tốt để tránh tích tụ carbon dioxide. Các nụ nấm sẽ xuất hiện ở các vết cắt được tạo ra trong túi nhựa. Các cụm nấm đã phát triển được thu hoạch bằng cách xoắn và kéo nhẹ hoặc dùng dao cắt ngang với giá thể. Sau lần thu nấm đầu tiên này, có thể thu thêm 2-4 lần thu nữa tùy thuộc vào chủng nấm và môi trường xung quanh.

Hình 7: Thu nấm sau khoảng 25 ngày sau khi ủ

Lưu ý: Bảo vệ các bịch phôi nấm khỏi côn trùng và các loài gặm nhấm. Kiểm tra kỹ các túi để tìm các đốm màu xanh lam, xanh lá cây, đen hoặc vàng. Đó là dấu hiệu hiện diện của các loại nấm hoặc vi khuẩn không mong muốn, ví dụ Trichoderma. Đối với các túi bị nhiễm nấm hoặc vi khuẩn, cần được loại bỏ ngay để tránh lây lan.

(Nguồn: Electronic Data Information Source of UF/IFAS Extension)

Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Nông nghiệp công nghệ cao

 

 

Bài Viết Cùng Chủ Đề

Hoạt động nghiên cứu Thủy sản

Triển khai, ứng dụng, chuyển giao và tư vấn các kết quả nghiên cứu khoa học và công nghệ mới có tính ứng dụng trong thủy sản. Đào tạo nhân lực khoa học, công ng...

Xem Thêm

PHÁT HIỆN BỆNH KHẢM VIRUS TRÊN HỌ BẦU BÍ (CGMMV) BẰNG PHƯƠNG PHÁP DAS- ELISA

Các biểu hiện nhiễm virus của cây trồng thuộc họ Cucurbitaceae không đặc trưng, nên khó xác định được loại virus mà cây trồng bị nhiễm. Trong đó, tác nhân gây b...

Xem Thêm

Kỹ thuật nuôi trồng nấm linh chi ở Việt Nam

Ở thời điểm khởi đầu, linh chi có tổng sản lượng từ 5 - 6 tấn một năm, và con số ấy tăng theo từng năm. Đặc biệt trong những năm gần đây tổng sản lượng đã gia t...

Xem Thêm

Chuyển giao mô hình trồng dưa lưới tại Công ty TNHH Nông nghiệp Công nghệ cao Vườn Xanh Việt

Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Nông nghiệp Công nghệ cao đã thực hiện chuyển giao công nghệ trồng dưa lưới trong nhà màng áp dụng hệ thống tưới nhỏ giọt đến...

Xem Thêm

Xuyên tâm liên – vị thuốc quý trong y học cổ truyền

Xuyên tâm liên có gọi khác là cây công cộng, hùng bút, nguyên cộng, lam khái liên, cây lá đắng, khô đảm thảo, nhất kiến kỷ. Tên khoa học là Andrographis panicul...

Xem Thêm

Nấm mối đen - Những điều chưa biết?

Nấm mối đen còn chứa oudenone một chất hóa học có tác dụng điều trị và ức chế các khối u ác tính phát sinh trong mô tế bào...

Xem Thêm