Probiotec và Tiềm năng Ứng dụng trong Nuôi trồng Thủy sản

Probiotic là một trong những dạng chế phẩm sinh học phổ biến, bổ sung các vi sinh vật sống có lợi đối với vật nuôi bằng cách biến đổi hệ vi sinh vật trong môi trường nuôi hoặc liên quan đến vật nuôi bằng cách nâng cao khả năng sử dụng thức ăn, giá trị dinh dưỡng của thức ăn và tăng đáp ứng miễn dịch của vật chủ với mầm bệnh hay cải thiện chất lượng môi trường nước bằng cách phân hủy các chất hữu cơ trong nước nhanh hơn. Các Probiotic đã được chứng minh là có tác dụng đến khả năng miễn dịch, khả năng kháng bệnh và các chỉ số hoạt động khác của động vật thủy sản bao gồm những vi khuẩn Bacilus, vi khuẩn acid lactic khác nhau như Lactobacillus, Lactococcus, Carnobacterium, Pediococcus, EnterococcusStreptococcus. Các vi khuẩn này có thể được bổ sung trong khẩu phần ăn để giúp củng cố số lượng vi khuẩn có lợi qua đó thiết lập cơ chế phòng ngừa mầm bệnh hữu hiệu bằng cách cạnh tranh nơi ở và dinh dưỡng với vi khuẩn gây bệnh. Việc tăng cường các vi khuẩn có lợi trong đường ruột giúp cải thiện quá trình tiêu hóa nguồn dinh dưỡng và năng lượng của các loài thủy sản (Hadi và ctv, 2009; Ariole và ctv, 2013). Các chủng vi khuẩn hữu ích có hoạt động kháng khuẩn bằng cách tạo ra một số protein (một dạng kháng sinh tự nhiên) có khả năng chống lại một số vi khuẩn Gram âm, Gram dương và virus gây bệnh (Ciencia và ctv, 2016; Ariole và ctv, 2013). Việc bổ sung probiotic trong thức ăn cho thủy sản cũng góp phần cải thiện chất lượng nước ao nuôi, giảm ô nhiễm môi trường (Verschuere và ctv, 2000).

Probiotic đã được ứng dụng làm chất kích thích tăng trưởng, tăng khả năng đề kháng với các  bệnh do vi khuẩn đường ruột ở  động vật nuôi từ những năm 1970, đặc biệt từ sau năm 2006 khi EU cấm sử dụng kháng sinh làm chất bổ sung trong thức ăn chăn nuôi với mục đích kích thích tăng trọng thì probiotic được xem là ứng viên tiềm năng để thay thế kháng sinh trong chăn nuôi. Ứng dụng của Probiotic trong nuôi trồng thủy sản còn khá mới, dù đã có nhiều nghiên cứu trong và ngoài nước báo cáo về tác dụng hữu ích của probiotic như giảm bệnh tật, tăng tỉ lệ nuôi sống, tăng chuyển hóa thức ăn, giảm FCR v.v... ở nhiều loài tôm cá nuôi. Tuy nhiên trong thực tế sản xuất, nhiều trường hợp sử dụng probiotic cho hiệu quả  không rõ ràng, dẫn đến việc sử dụng kháng sinh, hóa chất vẫn còn phổ biến trong nuôi trồng thủy sản.

Năm 2017, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Nông nghiệp Công nghệ cao đã thử nghiệm tạo chế phẩm sinh học từ các chủng Lactobacillus spp., Bacillus spp. và chitooligosaccharide có khả năng tăng cường sức sống của tôm thẻ chân trắng (Litopenaeus vannamei). Nghiên cứu đã tuyển chọn được 1 chủng L. acidophilus LA1, 1 chủng L. plantarum LP1, 2 chủng B. subtilis B88 và A41, 2 chủng B. licheformis B71 và B1 có tiềm năng probiotic, không gây độc cho tôm, đồng thời có khả năng phát triển ở nồng độ muối 3% NaCl, chịu được các điều kiện bất lợi trong đường tiêu hóa của tôm như 2% muối mật và pH 1.5, kháng lại các loại kháng sinh thông thường, kháng V. parahaemolyticus, đặc biệt có hoạt tính các loại enzyme cellulase, amylase, lipase, protease cao. Chế phẩm sinh học bao gồm các chủng vi khuẩn đã tuyển chọn lên men trên cơ chất bột đậu nành và có bổ sung COS sau đó được đánh giá thử nghiệm hiệu quả trên tôm thẻ chân trắng. Kết quả cho thấy rằng, sau 30 ngày tôm thẻ được cho ăn thức ăn bổ sung 1% chế phẩm sinh học có tỷ lệ sống sót cao hơn 3%, tốc độ tăng trưởng tương đối cao hơn 1,1%, so với tôm đối chứng được cho ăn hoàn toàn bằng thức ăn nhân tạo. Sau 60 ngày nuôi, tỷ lệ sống sót của tôm cao hơn 3,67%, tốc độ tăng trưởng bình quân cao hơn 0,3% so với đối chứng Mặt khác, việc bổ sung chế phẩm sinh học vào thức ăn cho tôm cũng góp phần làm sạch môi trường nước, giảm hàm lượng khí độc tích tụ trong nước nuôi tôm.

Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Nông nghiệp Công nghệ cao

 

Bài Viết Cùng Chủ Đề